Uyarlama Kayıtları - Hale Şahin

Uygulamada sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan durum değişikliklerinin genellikle sözleşmenin uyarlanması sorununa sebep olduğu gözlemlenmektedir. Taraflar, bu tür durum değişiklikleriyle karşılaştıklarında son çare olarak sözleşmenin hâkim tarafından uyarlanması kurumuna başvurmaktadır. Fakat, mahkemeler genellikle bu tür durum değişikliklerinin öngörülebilir olması sebebiyle sözleşmenin uyarlanması talebini reddetmektedir. Bu tehlike nedeniyle taraflar sözleşmede uyarlama kayıtlarını düzenlemeye mecbur kalmaktadır.

Uygulamada sıklıkla kullanılan uyarlama kayıtları Türk hukukunda daha önce monografık bir çalışmanın konusu yapılmamıştır. Bu çalışmada büyük bir vukufla öğretideki bu eksikliği gidermiştir. Sözleşme özgürlüğünü ve sözleşmenin uyarlanması kavramlarını derinlemesine inceleyerek uyarlama kayıtlarının hukuki temelini ve bu kayıtların hukuki geçerliliğine ilişkin sorunları açıklamıştır. Bunu takiben, yazar, uyarlama kayıtlarını uygulamada bu kayıtlara ilişkin sorunlara cevap verecek şekilde sözleşmenin kendiliğinden değişmesi sonucunu doğuran kayıtlar, sözleşmenin taraflardan biri tarafından değiştirilmesine imkân veren kayıtları ve yeniden müzakere kayıtları olarak üç başlık altında incelemiştir. Yazar, çalışmasının son bölümünde bu kayıtların hukuki geçerliliğini ticari ilişkilerin ekonomik etkilerini de dikkate alarak değerlendirmiştir.