Kefalet - Mahmut Bilgen

Teminat sözleşmeleri ile bir kimse, başkasının üzerindeki tehlikeyi, kısmen veya tamamen üzerine almaktadır. Teminatlar; taşınır, taşınmaz rehni gibi ayni; kefalet, garanti, birlikte borç üstlenme gibi şahsi nitelikte olabilir. 
6098 sayılı TBK’nun 581 maddesinde kefalet: kefilin alacaklıya karşı borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmıştır. 
6098 sayılı TBK ile kefalet kurumunda, İsviçre Borçlar Kanunundaki 1942 değişikliğine paralel köklü değişiklikler yapılmış, madde kapsamları büyük ölçüde genişletilmiş, kefalete ilişkin 818 sayılı BK’daki 20 madde 23 maddeye çıkarılmış, eşin rızası (TBK. 584), kefaletten dönme (TBK. 599) ve uygulama alanına ilişkin (TBK. 603) üç yeni düzenleme getirilmiştir. 
Kefalette eşin rızasına ilişkin olarak, 584. maddede 28/03/2013 gün ve 6455 S. K’nun 77. Maddesi ile eklenen fıkra ile eşin rızasına belirtilen hallerde gerek olmadığı kabul edilmiştir. 
Müteselsil kefalette alacaklının müteselsil kefile Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması şartına bağlanmıştır. 
TBK’nun 603. maddesinde: Kefaletin şekline, kefil olma ehliyetine ve eşin rızasına ilişkin hükümler, gerçek kişilerce, kişisel güvence verilmesine ilişkin olarak başka ad altında yapılan diğer sözleşmelere de uygulanır. şeklinde getirilen hüküm ile gerçek kişilerin verdiği garanti gibi bazı sözleşmelerde de kefalete ilişkin kefaletin şekline, kefil olma ehliyetine ve eşin rızasına ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmekle bu tür sözleşmelerde alacaklı yönünden eski avantajlar kaldırılmıştır. 
Ayrıca yapılan düzenlemeler ile; gerçek kişilerin kefaleti belli bir süreyle sınırlandırılmış (TBK. 598/III), kefaletten dönme (TBK. 599) kefilin bazı istisnalar dışında (TBK. 595/son, 587/II, IV, 589/II, III, 596/II, IV) kendisine TBK ile tanınan haklardan önceden vazgeçemeyeceği(TBK. 582/III) kabul edilmiştir. Ayrıca Genel işlem koşullarına ilişkin olarak yapılan düzenlemelerde de kefaleti etkileyecek önemli hükümler getirilmiştir. 
Kefalette getirilen önemli kısıtlamalara rağmen, kefalet alacağın teminatlandırılmasında önemli bir yer tutmaktadır. 
Kitabımızın bu ikinci baskısında ilk baskıdan sonra verilen yeni kararlara ve bu konudaki yayınlara yer verilmiştir.