Kamu Maliyesi Ders Kitabı

Prof. Dr. Nurettin Bilici

Kamu Maliyesi

Türk Kamu Maliyesinin Unsurları

Kamu Gelirleri (Parafiskal ve Yerel İdare Gelirleri Dahil)

Vergi (Temel Kamu Geliri)

Gelir, Harcama ve Servet Vergileri

Kamu Giderleri ve Kamu Borçları

Bütçe Konusuna Giriş

Bütçeleme Süreci

Bütçenin Denetimi

İçindekiler

Ön Bilgiler

Birinci Bölüm

Türk Kamu Maliyesinin Unsurları

İkinci Bölüm

Kamu Gelirleri (Parafiskal Ve Yerel İdare Gelirleri Dahil)

Üçüncü Bölüm

Vergi (Temel Kamu Geliri)

Dördüncü Bölüm,

Gelir, Harcama Ve Servet Vergileri

Beşinci Bölüm

Kamu Giderleri Ve Kamu Borçları

Altıncı Bölüm

Bütçe Konusuna Giriş

Yedinci Bölüm

Bütçeleme Süreci

Sekizinci Bölüü

Bütçenin Denetimi

Ekler

Kavram Dizini

Kaynakça

ŞEKİLLER, KUTULAR VE TABLOLAR LİSTESİ

Kısaltmalar

GİRİŞ

Kamu maliyesi bilimi, insan ihtiyaçlarının karşılanması kapsamında doğmuştur. İnsanların, fiziksel (özel) ihtiyaçları yanında toplum halinde yaşamalarından (bir devlet oluşturmalarından) kaynaklanan kamusal ihtiyaçları da vardır.

Beslenme, barınma, giyinme, seyahat gibi fiziksel ihtiyaçlar özel teşebbüs (özel kesim, özel sektör) tarafından karşılanabilir. Buna karşılık içinde yaşanılan ülke içinde asayişin ve adaletin sağlanması ve aynı ülkenin dış güvenliğinin ve üçüncü ülkeler nezdinde temsilinin sağlanması gibi hizmetler için devlet nezdinde bir teşkilatlanmaya gerek vardır. Bu şekilde ordu, polis, hakim-savcı, diplomat gibi personel ihtiyacı devlet (kamu kesimi, kamu sektörü) tarafından karşılanır ve organize edilir. Günümüz modern devletlerinde; dış güvenlik, asayiş, diplomasi gibi hizmetler yanında eğitim, sağlık, sosyal güvenlik gibi alanlarda da kamu sektörü görev üstlenmektedir.
Devletin bu hizmetleri verebilmesi için gelir toplaması, borçlanması, harcama yapması… gerekir.

Kamu maliyesinin konusunu, “mali olaylar”ın incelenmesi oluşturur. Mali olay kavramı, devletin ve diğer kamu kuruluşlarının, kamu hizmetlerinin görülebilmesi için kamu geliri toplamasını ve bu gelirleri belirlenen amaçlar doğrultusunda harcamasını ifade eder.,
Mutluer-Öner-Kesik’in Kamu Maliyesi kitabında kamu maliyesi, insanların kalp sistemine benzetilmiştir: Nasıl, toplardamarlar aracılığı ile kan kalpte toplanıyor, ardından atardamarlar aracılığı ile tekrar vücuda geri döndürülüyorsa, aynı mekanizma kamu maliyesinde de işlemektedir. Devlet, ekonomiden kamu gelirlerini toplamakta, arkasından da bu topladığı gelirleri ülke ekonomisine geri döndürmektedir. (Mutluer, Öner, Kesik 2010: 1)
Ülkemizde toplanan-harcanan paraların büyüklüğü, aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere ekonomi içinde ortaya çıkan paranın %50’sini bulmaktadır.