Avrupa Birliği ve Türkiye II (Kamu Maliyesi Makro Büyüklükler, Vergilendirme, Bütçe)
- Kamu Harcamaları ve Gelirleri Büyüklüğü, Dolaylı-Dolaysız Vergi Payları, Kamu Borçları Büyüklüğü, Vergi Cennetleri, Vergi Kaçakçılığı Oranları…
- Vergi Uyumlaştırması: KDV, ÖTV, Dolaysız Vergiler
- AB Bütçesi: Gelirler, Harcamalar, Türkiye’nin Mali Yardımlardan İstifadesi…
Prof. Dr. Nurettin BİLİCİ
Doç. Dr. Ferhat AKBEY
İçindekiler
Birinci Bölüm
Türkiye Kamu Maliyesinin AB’ye Uyumu Veya Uyumsuzluğu
I. Ülkemizin Ab Karşısında Mevcut Ekonomik Görünümü
II. Kamunun Parasal Büyüklüğü
III. Kamu Gelirlerinin Kompozisyonu
IV. Vergi Kaçakçılığı Sorunu
V. Vergi Teşvikleri Sorunu
VI. Kamu Harcamalarının Kompozisyonu
VII. Ülke Borçları Sorunu
Araştırma Konuları
İkinci Bölüm
AB Ortak Vergi Politikası ve Türkiye
Birinci Başlık: Ab Temel Vergilendirme İlkelerine Uyumu
I. AB Uygulamaları
II. Türkiye’nin AB Temel Vergilendirme İlkelerine Uyumu
Vergilendirme (İlkeler): Araştırma Konuları
İkinci Başlık: Avrupa Birliği Katma Değer Vergisi ve Türkiye’nin Uyumu
I. AB Katma Değer Vergisi
II. Türk Katma Değer Vergisinin Ab’ye Uyumu
Katma Değer Vergisi, Araştırma Konuları
Üçüncü Başlık: AB'NİN Diğer Vergi Düzenlemeleri veTürkiye'nin Uyumu
I. AB Özel Tüketim Vergisi
II. Türkiye'de Özel Tüketim Vergileri
III. Avrupa Birliği’nde Dolaysız Vergiler
IV. Türkiye’nin Dolaysız Vergilerle İlgili Ortak İlkelere Uyumu
Araştırma Konuları
Üçüncü Bölüm
Avrupa Birliği Bütçesi ve Türkiye’nin İstifadesi
I. BÜTÇE Oluşturulmasının Amacı, Mali Plan Anlayışı, Alanlar Verenler
II. Bütçeleme Prosedürü, Bütçenin Gelirleri
III. AB Bütçesi Harcamaları
IV. AB Bütçesine Destek: Avrupa Yatırım Bankası Kredileri
V. Üçüncü Ülkelere Yönelik Avrupa Birliği Mali Yardımları
İkinci Başlık: Türkiye’ye Yapılan Avrupa Birliği Mali Yardımları
I. Mali Yardımların Amacı
II. 1963-1999 Dönemi Mali Yardımları
III. Adaylık Süreci (1999 Helsinki Zirvesi Sonrası) Mali Yardımları
IV. Türkiye’ye Yapılan Yardımların Diğer Ülkelerle Karşılaştırılmsı
Araştırma Konuları: Bütçe, Mali Yardımlar
Önsöz ve Teşekkür
“Avrupa Birliği(nin) Türkiye(si)” isimli kitabımızın devamı niteliğinde olan bu kitabın yola çıkış hikâyesi Hocam, Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Tuğrul Arat ile başlar. 1990 yılında Brüksel’de doktoramı tamamlayıp yurda döndüğümde Tuğrul Hoca Ankara Üniversitesinde ülkemizin, belki ilk olan, ama en kapsamlı olan, Türkiye-AB ilişkileri lisansüstü eğitim programlarını hazırlıyordu. O günlerde bana kamu maliyesi alanının, özellikle AB Bütçesi ve Vergilendirme derslerinin sorumluluğunu vermişti. Tuğrul Hoca’nın temellerini attığı programlar maalesef kesintiye uğradı.
Bu programlar kapsamında verdiğim derslerle ortaya çıkan bilgi birikimi kitaba dönüştü. Kitabın ilk baskısı 2004 yılında yapılmıştı. O tarihlerde aynı programda görev yaptığımız Prof. Dr. Ahmet Gökdere Hoca çalışmanın ilk halini okumuş, düzeltmeler yapmış ve önerilerini benimle paylaşmıştı. Hocamın Tandoğan’daki “yeri-göğü” kitaplarla dolu mütevazi apartman dairesinde yaptığımız sohbetleri hatırlıyorum. O, benim Hukuk Fakültesinde seçmeli İşletme Ekonomisi dersimin hocalığını da yapmıştı. Çok değerli bir bilim adamıydı ve geniş bir yelpazede çalışmalarını sürdürüyordu. Ayrıca, o dönemin TRT 2 Kanalında Türkiye-AB ilişkilerini konu alan haftalık bir televizyon programı da yapıyordu. Pırıl pırıl zekâsı olan bir insandı. Prof. Dr. Ahmet Gökdere Hoca’yı 31 Ekim 2003 tarihinde kaybettik. Kendisini saygıyla anıyorum ve Allah’tan rahmet diliyorum.
Diğer taraftan, Türkiye-AB ilişkileri konulu kitaplarımın yazılmasında başka hocalarımın ve meslektaşlarımın teşviklerini ve katkılarını gördüm. Onların isimlerini burada anarak teşekkürlerimi ve saygılarımı iletmek istiyorum: Prof. Dr. Mualla Öncel, Prof. Dr. Ahmet Kumrulu, Prof. Dr. Nami Çağan1 ; Prof. Dr. Ahmet Şahinöz, Brüksel Hür Üniversitesi öğretim üyesi (doktora tez danışmanım) Prof. Dr. John Kirkpatrick, Avrupa Komisyonu Vergilendirme Genel Müdürlüğü uzmanı (AB Vergilendirme Genel Müdürlüğündeki staj danışmanım) Prof. Dr. Eberhard Haug Adrion.
Ayrıca, çalışmanın bu hale geldiği süreç içinde düzeltmeler yapan, öneriler sunan izleyen meslektaşlarımı da anmam gerekir: Ankara Üniversitesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Sanem Baykal, Prof. Dr. Belgin Akçay; Hacettepe Üniversitesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Arzu Akkoyunlu, Doç. Dr. Nil Tosun, Doç. Dr. Oytun Canyaş ve Doç. Dr. Alparslan Başaran; TOBB Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. İbrahim Nihat Bayar; Pamukkale Üniversitesi Öğretim Üyeleri Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Organ, Prof. Dr. Ersan Öz; TCMB Denetim Genel Müdürü Bilal San, Genel Müdür Yardımcısı Kenan Alpdündar; Hazine Müsteşarlığı uzmanlarından Sema Özkuten Baygün, öğrencilerimden Önder Özdiyen, Şemsettin Kaya. Son olarak çalışma arkadaşım Doç. Dr. Begüm Dilemre Öden’e katkıları için teşekkür ediyorum.
Kitabın bu baskısına Değerli Meslektaşım Erciyes Üniversitesi Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ferhat Akbey’in önemli katkıları olmuştur. Emekleri için ve kitabın bundan sonraki baskılarında birlikte çalışmayı kabul ettiği için kendisine en içten teşekkürlerimi sunuyorum.
Ocak 2026
Nurettin BİLİCİ