Adli Kolluğun Pratik El Kitabı - Halil Polat

Adlî olaylara etkin şekilde müdahale edilmesi ve soruşturma- nın etkin şekilde yürütülüp tamamlanması, ceza adaleti açısından hayatî önem taşımaktadır. Türk kolluk teşkilatında müstakil adlî kolluğun kurulmamış olması ve adlî işlemlerin çoğu kez yeterli eği- timi ve donanımı bulunmayan genel kolluk birimlerince yerine geti- rilmesi nedeniyle, adlî işlemlerin istenildiği şekilde icra edilememe- si hususu, ülkemizin bir gerçeğidir. Nitekim ülkemizin çeşitli yerle- rinde adlî görev ifa eden kolluk güçlerinin, adlî olaylara gerektiği gibi müdahale edemedikleri, delilleri toplama ve ilgili evrakları ha- zırlamada yeterli olamadıkları sık karşılaşılan durumlardandır.

Ülkemizde adlî kolluğun kurulamamış olmasından kaynak- lanan bu olumsuzluk, zaman zaman kolluk kuvvetlerine verilen seminerlerle ve Cumhuriyet savcılarının kolluk birimlerine yöne- lik öğretici yönlendirmeleriyle giderilmeye çalışılmaktadır. An- cak bu yöntem de yeterli olamamaktadır. Özellikle kolluk kuvvet- lerinin sık sık yer değiştirmeleri ve düzenli bir sistemin oturtula- mamış olması nedeniyle adlî işlemlerin yapılması, çok kere sağ- lıksız şekilde yürümektedir.

Burada belirttiğimiz bu olumsuzlukları bir nebze olsun hafif- letmek amacıyla, adlî olaylara müdahale edecek olan kolluk gö- revlilerine yönelik bu çalışmayı ele almış bulunmaktayız. Bu ça- lışmada, adlî kolluğun uygulamada tereddüt yaşadıkları ve sürekli şekilde Cumhuriyet savcısından izahat istedikleri genel geçer bil- gilerle birlikte, en sık karşılaşılan (cinayet, yaralama, taksirle öl- dürme, hırsızlık, dolandırıcılık, hakaret, tehdit, cinsel suçlar gibi) olaylarda ve özel ceza yasalarındaki suçlarda adlî kollukça ya- pılması gereken işlemlere, tutulması gereken tutanaklara, fezleke ve diğer evrakların hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hu- suslara detaylarıyla yer verilmiştir.

Bunların haricinde, temel kavramlara, bir ceza soruşturması- nın başlayış ve yürüyüş usulüne, yakalama, gözaltı, arama, el- koyma, teşhis ve yüzleştirme gibi temel ceza muhakemesi işlem- lerine, adlî kolluk ve savcılık ilişkisine, tutulması gereken tuta- naklara, ilgili mevzuat hükümlerine ve diğer önemli konulara sis- tematik şekilde yer verilmiştir.