ÖNSÖZ

Demokratik bir ülkeden söz etmek için kuvvetler ayırımı esastır. Yani bir birimin di­ğerlerinden üstün olmasını engellemek ve birimleri birlikte çalışmaya teşvik etmek için, kuvvetler ayrılığını uygulayan yönetim sistemleri "frenler ve dengeler" sistemini geliştir­mek zorunda kalmışlardır. Dolayısıyla hiçbir birimde sınırsız güç olmadığı ve birimler arasında dengenin kurulduğu ülkelerde hem demokrasi hem de güven ortamı oluşur. Türk Anayasasında da kuvvetler ayrılığı ilkesi esas alınmıştır. Anayasada devlet yöneti­mi kuvvetler ayrılığı ilkesine dayalı yasama, yürütme ve yargı erklerinden oluşan üçlü bir yapıya dayandırılmıştır. Ancak kuvvetler ayrılığından söz edebilmek için, yasama, yü­rütme ve yargı yetkilerinin farklı ellerde toplanmış olması yeterli değildir. Ayrıca bu yetki­leri kullanan organların da birbirinden bağımsız olmaları gerekmektedir.

Yargı görevi, devletin üç temel fonksiyonundan biridir. Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılmaktadır (Any. m. 9). Türkiye'de yargı örgütü tek tür olmayıp kollara ayrılmıştır. Kararları aynı mahkemede temyiz edilen mahkemelerin oluşturduğu topluluğa yargı kolu denir. Bilindiği üzere devletin kamu hizmetlerini göre­bilmek amacıyla gerekli olan mal ve paraları nereden, ne şekilde elde edeceği ve bu kaynakların nereye ne şekilde harcanacağı hususlarına ilişkin kuralların bütününe mali hukuk denir. Mali hukuk alanında çıkan uyuşmazlıkları konu edinen yargıya da mali yargı denir. Diğer bir ifadeyle bütçe kanunları, gelir ve gider kanunları, personel ve kadro kanunları, teşkilat kanunları ve mali usul kanunlarında düzenlenen hususlarla ilgili olup, diğer yargı yerlerinin yetki alanına girmeyen konular mali yargıda görülür. Mali yargının gelir tarafında vergi yargısı, gider tarafında ise hesap yargısı (Sayıştay) denir. Vergi yargı ile hesap yargı idari yargı kolu içinde yer alır.

Ders kitabı olarak hazırlanan bu çalışmada hem vergi uyuşmazlıkları çözümü konu edinen vergi yargısı hem de kamu zararı, hesap ve işlemleri konu alan Sayıştay yargı ele alınmıştır. Ayrıntıya girilmeden konunun esası verilmeye çalışılmıştır. Konuların daha iyi anlaşılması amacıyla şema ve tablolara oldukça fazla yer verilmiştir. Diğer taraftan vergi uyuşmazlıkların çözümü, 18.06.2014 tarih ve 6545 Sayılı "Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" yapılan düzenleme ile yeniden yapılandırılan idari yargılama çerçevesinde ele alınmıştır.

Bu çalışma yedi bölümden oluşmaktadır;

• Birinci bölümde Türk Yargı Sisteminin yapısı ve işleyişi,
• ikinci .bölümde vergi yargısının kapsamı, vergi yargısına ilişkin ilkeler ve vergi
  yargı sisteminin tarihsel gelişimi;
• Üçüncü bölümde vergi uyuşmazlıklarının barışçıl yollarla çözümü,
• Dördüncü bölümde vergi yargılama usulü;
• Beşinci bölümde yargı kararlarına karşı başvuru yolları,
• Altıncı bölümde, vergi yargılamasında süreler,
• Yedinci bölümde Sayıştay yargısı,

Kitabın baskısını gerçekleştiren Ekin Kitabevi sahibi. Mehmet OYMAK'a, sürekli bilgi alış verişinde bulunduğum Veysel ŞİMŞEK'e ve kitabevi çalışanlarına teşekkür ede­riz.

Kitabın başta öğrencilerim olmak üzere vergi yargısı alanında çalışanlara faydalı olmasını dilerim.