Temeller, Karşılaştırmalı Modeller ve Türk Hukuk Perspektifi ile Yapay Zeka Hukuku - Ergin Ergül

Bu kitap, çalışmalarını son yıllarda yapay zekâ ile hukuk arasındaki etkileşim üzerinde yoğunlaştırmış bir kamu hukukçusunun gözleminden doğmuştur. Yapay zekâ sistemleri mahkeme kalemlerinden hastane koridorlarına, banka şubelerinden üniversite dersliklerine kadar hukukun dokunduğu her alana yerleşmekte; uluslararası ve ulusal düzeylerde yapay zekâ düzenlemeleri birbirini izlemektedir. Bu gelişmeler, dönüşümün temellerini hukuk öğrencisine bütüncül ve sistematik biçimde anlatan bir ders kitabını gerekli kılmaktadır. Elinizdeki çalışmanın amacı, yapay zekâ hukukunu bir merak konusu olmaktan çıkarıp hukuk eğitiminin olağan derslerinden biri hâline getirecek temel metni sunmaktır. Kitap aynı zamanda bir tanıklık denemesidir: Hızla akan bir olguyu, tarihin dönüştürücü bir anında olabildiğince geniş bir çerçevede tespit etmeyi; alanın kuruluş evresindeki arayışları, gelecekteki gelişimini anlamanın anahtarı olarak kayda geçirmeyi amaçlamaktadır. Çünkü bir hukuk alanının doğuş dönemindeki tartışmalar, ileriki yıllarda hangi soruların gündemde kalacağını da büyük ölçüde belirlemektedir.

Kitap üç hedef gözetilerek tasarlanmıştır. Birincisi, okuyucuya bu dinamik alanda kısa sürede eskimeyecek bir temel kazandırmaktır. Yapay zekâ teknolojisi hızla değişmektedir; ancak insan onuru, şeffaflık, hesap verebilirlik, ayrımcılık yasağı ve kanunilik gibi ilkeler ile risk temelli düzenleme yaklaşımı kalıcıdır. Bu nedenle kitapta ağırlık, ilkelere ve temel kavramlara verilmekte; tarihler, kanun numaraları ve kurum adları ise bunları somutlaştıran örnekler olarak işlenmekte ve büyük ölçüde güncellenebilir tablolarda toplanmaktadır. İkinci hedef, karşılaştırmalı bir bakış geliştirmektir. Türk hukukçusu, yapay zekâ hukukunu yalnızca AB mevzuatının bir yansıması olarak değil; Amerika Birleşik Devletleri’nden Japonya’ya, Güney Kore’den Vietnam’a kadar çok merkezli bir düzenleme dünyasının parçası olarak kavramalıdır. Üçüncü hedef ise Türk hukuku ve Türk dünyası bakışıdır. Kitap, Türkiye’nin kendi anayasal birikimine yaslanan bir yapay zekâ hukuku inşa edebileceği tezini işlemekte ve bu tezi Özbekistan, Kazakistan, Azerbaycan ve Kırgızistan deneyimleriyle bölgesel ölçekte ortak bir arayışın parçası olarak ele almaktadır.