Şekle Aykırı Hukuki İşlemlerin Tahvili - Ülkü Ceren Bağcı

Türk medeni hukuku ve borçlar hukukunda hukuki işlemler, irade özerkliği prensibi ve onun bir yansıması niteliğinde olan sözleşme özgürlüğü temelinde inşa edilmiştir. Bu kapsamda kişilere diledikleri kişilerle ve diledikleri şekilde hukuki işlem meydana getirme özgürlüğü tanınmıştır. Ancak kanun koyucu kişilere irade özerkliği ve sözleşme özgürlüğü tanıdığı gibi bu özgürlüğün sınırını da çizmiştir. Söz konusu sınırlara takılan hukuki işlemler ise hüküm ve sonuç doğurmamaktadırlar. Bir hukuki işlemin hükümsüz kalması ise taraf iradeleri ve özgürlükleri temelinde inşa edilen hukuki işlem lehine yorum (favor negotii) ve sözleşme lehine yorum (favor contractus) prensiplerine uygun düşmemektedir. Bu sebeple tahvil kurumu gündeme gelmektedir. Tahvil (çevirme), kesin hükümsüz bir hukuki işlemin şartları taşıyan başka bir hukuki işleme çevrilmesidir. Özellikle günümüz uygulamasında daha nadir karşılaşılan ve öğretide yeteri kadar yer verilmeyen tahvil kurumu, esasen Medeni hukuk ve hatta Özel hukukun birçok dalı açısından büyük önemi haizdir. Kesin hükümsüz hukuki işlemler ve hukuki fiiller için uygulama alanı bulunan tahvil kurumunun kapsamı çok geniştir. Zira, kesin hükümsüzlük çeşitli nedenlerden ötürü ortaya çıkabilir. Bu bakımdan hukukta birçok yansıması bulunan tahvil kurumu, çalışmamız kapsamında şekle aykırı hukuki işlemlerin tahvili olarak sınırlandırılmıştır.