Ceza Hukukunda Şahısta veya Konuda Hata (error in persona vel obiecto) - Emre Tulay

Çalışma genelinde kapsamlı şekilde görüleceği üzere; şahısta veya konuda hata meselesini hukuken incelemeye değer hale getiren ana faktör, kurumun tek bir yapısal unsur içine gizlenmeyişidir. Şahısta veya konuda hatanın ceza sorumluluğuna etkisinin tespiti; tipikliğin maddi ve manevi unsurlarının, hukuka aykırılığın, kusurluluğa etki eden nedenlerin, suçun özel görünüm şekillerinin, haksızlık dışında kalan unsurların ve nihayet kendisiyle benzerlik gösteren ya da birlikte uygulanabilir görünen kurumların doğru anlaşılmasını gerektirir. Sirayet etkisini son derece genişlemen ve sorunu daha da karmaşık bir yapıya eviren bu ilişki, konuya olan bilimsel iştahı artırmaktadır. Çünkü mesele zorlaştıkça çözümü de zorlaşmakta, zordan kaçınılması halinde ise bir şekilde adil hükmün tesisinden uzaklaşılmaktadır. Bu anlamda çalışmamızın temel gayesi, adeta bir sarmal görünümünü haiz şahısta veya konuda hata meselesinde doktrine katkı sunmak, uygulayıcıya yol göstermektir.

Dile getirilen amaca ulaşabilmek adına eserde, yukarıda sunulan sıra takip edilerek bugüne dek literatüre kazandırılan ve uygulamaya yansıyan hukuki görüşlerin dikkate alınmasına gayret gösterilmiş, çalışmanın özünü oluşturan sorunlara ayrıca Alman Hukuku perspektifinden yaklaşılmış, bazı kısımlarda konuyu daha anlaşılır kılmak adına örnek olay çözümlerine yer verilmiştir. Şahısta veya konuda hatanın cezai sorumluluğa etkisine dair fikri veya yasal boşlukların tespit edildiği durumlarda hukuki kanaatimiz gerekçelendirilerek paylaşılmıştır.