Lisanslı Depoculuk Şirketleri ve Ürün Senetleri - Emre Yolcu

Yaklaşık dokuz yıldan beri yakından tanıdığım Sayın Emre Yolcu, akademik yaşamın en önemli bilimsel çalışmalarından biri olan doktora tezinin konusunu, şahsımın önerisine itibar ederek, “5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu Kapsamında Lisanslı Depoculuk Şirketleri ve Ürün Senetleri” olarak belirlemiştir.

Uygulamadaki en başarılı örneklerinin Amerika Birleşik Devletleri’nde görüldüğü “lisanslı depoculuk sistemi”ne ülkemizde de son yıllarda devletin bu alandaki çeşitli teşvikleri ile rağbet edilmiştir. Lisanslı depoculuk sisteminin en önemli gayelerinden biri; tarım ürünleri ticaretini kolaylaştırmaktır. Lisanslı depoculuk sistemi, bu gayesinin haricinde, hükümetlerin tarım politikaları bakımından oldukça büyük bir ehemmiyeti haizdir. Lisanslı depoculuk sisteminin yaygın ve etkili bir biçimde kullanılması; ülkemizdeki üreticiler ve sanayiciler bakımından da göz ardı edilemeyecek avantajları beraberinde getirecektir. Lisanslı depoculuk sistemi aralarındaki benzerlikler sebebiyle umumi mağazacılık sisteminin halefi olarak nitelendirilebilir. Umumi mağazacılık sisteminin ülkemizde yaygın bir şekilde uygulanamamasının nedenlerinden biri de bu kurumun yeterince tanıtılamaması ve bu hususta bir bütün olarak hukuki düzenlemelere gereğince yer verilememesidir. Lisanslı depoculuk sisteminin de umumi mağazacılıkla benzer bir akıbete uğramaması, bu kurumun ilgili mevzuat hükümleri kapsamında izah edilmesini ve tanıtılmasını gerekli kılmıştır.

Sayın Yolcu, bu amaçla çalışmasının ilk bölümünde lisanslı depoculuk sistemini kapsamlı bir şekilde tanıtmış; lisanslı depoculuk sisteminin işleyişini ve önemli unsurlarını da çeşitli ülkelerdeki uygulama örneklerini ele alarak incelemiştir. Çıkabilecek hukuki ihtilaflarda yol gösterici olması bakımından “lisanslı depoculuk sözleşmesinin” hukuki niteliğini de bu bölümde tespit etmiştir. İkinci bölümde ise, lisanslı depo işleticilerinin hak ve yükümlülüklerini, kapsamlı bir şekilde ele almıştır. Buradaki incelemeler uygulamaya ışık tutabilecek değerlendirmeleri barındırması sebebiyle önemlidir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, lisanslı depoculuk sisteminin işleyişi içerisinde yer alan elektronik ürün senetleri, kıymetli evrak ve menkul kıymet kavramları bakımından incelenmiş; elektronik ürün senetlerinin, evraksız bir kıymetli evrak olarak nitelendirilmesinin sonuçları üzerinde durulmuş ve bu senetlere ilişkin çeşitli hukuki işlemlerin nasıl gerçekleştirileceği de menkul kıymetlere ilişkin işlemlerin gerçekleştirilme biçimleri ile irtibatlandırarak izah edilmiştir.

Sayın Yolcu’yu oldukça yeni ve teknik bir meseleyi doktora tezi olarak inceleme cesaretinden ve bu husustaki gayretinden ötürü tebrik ederim. Bu çalışmanın müspet biçimde nihayete ermesi, meselelere multidisipliner bir yaklaşımı zorunlu kılmaktaydı. Yazar bu hususta, ayrıntılı mevzuat hükümlerini oldukça titiz bir şekilde inceleyerek tatbikata da katkı sağlayacak çıkarımlarda bulunmuştur. Çalışmanın, niteliği ve bu kapsamda yazılan ilk eser olması sebebiyle hukuk doktrinine önemli bir katkı sağlayacağı; bu alanda faaliyet gösterenler için de temel bir başvuru kaynağı olacağı kanaatini taşıyorum. Emek ve sabırla yürüttüğü çalışmalarının önemli bir bölümüne yakından tanık olduğum Sayın Emre, bu eserle hukuk doktoru unvanını almıştır. Bundan sonraki çalışmalarında da kendisine başarılar diliyorum.

Prof. Dr. Rıza AYHAN

Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Özel Hukuk ve Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Başkanı