Devlet Başkan Yardımcılığı - Adil Sakran Zineelabdin

Devlet başkan yardımcılığı, ilk kez ABD’de ortaya çıkmıştır. ABD’de zayıf bir kurum olarak ortaya çıkan Başkan yardımcılığı zamanla yürütmenin ikinci en önemli kurumu haline gelmiştir. Başkan yardımcıları, başkanlıkta geçici ve kalıcı boşluğun ortaya çıkması durumunda başkana vekalet etmektedir. Kalıcı boşluk durumunda ABD Başkan yardımcıları, Başkanlık yetkilerini üstlenerek Başkanlık dönemini tamamlamaktadır. ABD’de Başkan yardımcıları, Başkanla birlikte seçiciler kurulu tarafından seçilmektedir.

2017 yılında Türkiye’de gerçekleştirilen Anayasa değişikliği ile 1982 Anayasasına Cumhurbaşkanı yardımcılığı dahil edilmiştir. Cumhurbaşkanı yardımcısının birincil görevi Cumhurbaşkanlığında kalıcı ve geçici boşluğun oluşması durumunda Cumhurbaşkanına vekalet etmektir. Kalıcı boşluk durumunda Cumhurbaşkanı yardımcıları, erken seçime kadar Cumhurbaşkanına vekalet etmektedir. Türk hukuk sisteminde Cumhurbaşkanı yardımcısı göreve atamayla gelmektedir. Bu yönleriyle ABD sisteminden ayrılmaktadır.

Bu çalışmada ABD'deki Başkan Yardımcılığı ile Türkiye'deki Cumhurbaşkanı Yardımcılığı kurumları arasında bir karşılaştırma yapılmıştır. Başkan yardımcılığı ile Cumhurbaşkanlığı kurumları arasındaki farklılıkların önemi vurgulanmıştır. Her iki kurumun güçlü ve zayıf yanları ayrıntılı bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu çalışma, devlet başkan yardımcılarının seçimle göreve gelmelerinin önemine vurgu yapmaktadır. Ayrıca çalışma, başkan yardımcılarının belirlenmesinde halkın iradesinin olması gerekliliğini öne sürmektedir.