Arazi Kanunnamesi'nden Günümüze İmar ve İhya - Mücahit Ceylan

Çalışmada; Osmanlı Devleti zamanında çıkarılan kanunnameler, fetva mecmuaları, Arazi Kanunnamesi ile şerhleri, Mecelle’nin konuya ilişkin maddeleri ve Mecelle şerhleri, Düstur, 743 sayılı MK, 4721 sayılı TMK, Kadastro Kanunu, Cumhuriyet dönemi imar ve ihya mevzuatı birincil kaynak olarak kullanılmıştır. Konuya ilişkin İslam Hukuku eserleri, kadı sicilleri, tezler, kitap ve monografiler ile Osmanlı arşivi ve mahkeme kararlarından ikincil kaynak olarak faydalanılmıştır. Yerli ve yabancı literatür ile Türkiye Cumhuriyeti döneminde konuyla ilgili verilmiş Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarından da yardımcı kaynak olarak istifade edilmiştir. Metinler sadeleştirilirken günümüz dilinde yaşayan kelimeler muhafaza edilmiş, diğer kelimelerin en yakın karşılığı verilmeye çalışılmıştır. Bölüm ve başlıklarda tarihi sıralamaya uygun olarak yazar ve eser atıfları verilmiştir. Önemli bazı metinler dipnotlarda aynen aktarılmıştır.

Uygulamayı mümkünse yerinde görmek adına daha önce vazife yaptığımız Burdur ili Yeşilova İlçesi, Adıyaman ve çevresi ile Bilecik ili Bozüyük ilçesine bağlı köylere bizzat gidilmiştir. Bu yerlerde ve civarlarında tarihi olarak mevât arazilerin tarıma kazandırılması ve zilyedlikle kazanılması uygulamaları 2019-2023 yılları arasında yaptığımız keşifler ve işbu çalışma kapsamında 2023-2025 yılları arasında keşif ve şahsi gözlemler sırasında ziraat ve jeoloji mühendisi bilirkişilerden destek alınıp yörede çiftçilik yapan kişilerle yapılan mülakat sonrası alınan notlar çalışmada yeri geldikçe kullanılmıştır. Çalışmanın bu yönüyle toprak bilimi ve bitki biyolojisi alanında çalışan ve konunun tarihi arka planına ilgi duyan ziraat ve jeoloji mühendislerine de yardımcı olması umulmaktadır.

Çalışmada, günümüz hukuki, iktisadi ve sosyal hayatında ehemmiyet kesbeden bu müessesenin, bir yönüyle tarihi serüvenini izleyerek, Türk hukuk tarihi bakımından hangi düzenlemelere konu olduğu, uygulamada ortaya çıkan yeni ihtiyaçları ve yapılan değişiklikleri sebep ve sonuçlarıyla birlikte incelenerek Medeni hukuk ve Türk Hukuk Tarihi alanlarına katkı sağlamak amaçlanmaktadır.