Anayasal Tanıma Biçimleri Anadilini Resmi Statüde Kullanma Hakkı Özelinde Normatif Bir Çalışma - Hakan Kolçak

Egemen devletlerde süregiden anayasal tartışmaların yöneldiği temel haklardan biri, çeşitli uluslararası ve bölgesel sert mevzuat kaynaklarında düzenlenen anadilini resmî statüde kullanma hakkıdır. Bu hak özelinde normatif analizlerin sunulduğu çalışmanın örneklem kümesi, analitik incelemeler neticesinde oluşturulmuştur. Şöyle ki; egemenlik, demokrasi, hukukun üstünlüğü ve özgürlük bakımından nitel ve nicel veriler eşliğinden devletlerin görünümü tespit edilerek normatif analizlerin yoğunlaştırılacağı örneklem kümesi şekillendirilmiştir. Bu bağlamda, 133 egemen devletteki dil rejimleri, gerek anayasal hükümler gerekse ulusal mevzuatlarda yer alan kanunlar ile düzenleyici işlemler dairesinde irdelenerek anadilini resmî statüde kullanma hakkının tanınması bakımından biçimsel değerlendirmeler yapılmıştır.

Bu kapsamda, dört ayrı anayasal tanıma biçiminden yararlanılarak mevzubahis hakka dair hukuki düzenlemelerin yapılabileceği ortaya konmuştur. Doğrudan, dolaylı, melez ve pasif tanıma olarak adlandırılan tanıma biçimlerine yönelik eğilimler, devlet şekli ve siyasi teşkilatlanma yapısı yönünden ayrıca incelenmiş ve nicel veriler eşliğinde anlamlandırılmıştır.