Anayasa Değiştirme İktidarının Kötüye Kullanılması - Aslıhan Kaplan Arık

Çalışma, Giriş kısmı hariç olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm terminolojik değerlendirmelere ve literatür taramasına ayrılmıştır. Bu kapsamda çalışmanın “2. Anayasa Değiştirme İktidarı ve Anayasa Değiştirme İktidarının Kötüye Kullanılması” başlığı altında, anayasayı değiştirme iktidarının ne olduğu, kapsamı ve iktidara getirilen sınırlamaların meşruluğu gibi konunun teorik boyutunu ilgilendiren konulara değinilmiştir. Ayrıca çalışmada önerilen “anayasa değiştirme iktidarının kötüye kullanılması” kavramının da bu bölümde çerçevesi çizilmektedir. Öncelikle bu kavramın ilişkili olduğu “hakkın kötüye kullanılması” kavramının ne olduğu ve tarihsel görünümü ortaya konulmakta, anayasa değiştirme iktidarının kötüye kullanılması kavramının neden hakkın kötüye kullanılması kavramının özel bir görünümü olduğu ve dolayısıyla da neden ondan türetildiği incelenmektedir. Ayrıca çalışmanın bu bölümünde “Anayasa Değiştirme İktidarının Kötüye Kullanılması Kavramının Benzer Kavramlarla İlişkisi” başlığı altında, yabancı literatürde konuya ilişkin olarak teklif edilen kavramlar incelenmiş ve bu kavramların konuyu kuşatıcı bir şekilde ortaya koymak konusunda neden yetersiz oldukları ya da anlamsal açıdan birbiri ile çelişen iki kavramın yan yana getirilmesinden ibaret oldukları için (suistimal ve anayasacılık gibi) neden kullanılmamaları gerektiği ifade edilmiştir.

Kavramsal tartışmaların sonuca kavuşturulmasından sonra ise, tercih ettiğimiz kavramın farklı görünümleri ele alınmıştır. Bu ise çalışmanın, 3. Anayasa Değiştirme İktidarının Kötüye Kullanılması Halleri” isimli başlığı altında yapılmaktadır. Söz konusu tasniflerin ne olduğu yukarıda bahsedilmiştir.

Kanaatimiz, modern demokrasilerin anayasayı değiştirme iktidarını kötüye kullanmaya niyetli siyasal iktidar ile mücadele edebilecek araçlara sahip olduğudur. Çalışmanın 4. ve son bölümü de bunların neler olabileceğine yöneliktir. Çalışmanın “4. Anayasa Değiştirme İktidarının Kötüye Kullanılmasını Önleme Yolları” başlığı altında bu kapsamda, anayasa değiştirme usulünün farklılaştırılması, değiştirilemez maddelerin konulması ve anayasa değişikliklerinin yargısal denetime tabi tutulması gibi araçlar incelenmiştir