Osmanlı Harpleri 1700-1870 Kuşatılmış Bir İmparatorluk - Virginia H. Aksan 
 

Değerli Osmanlı tarihçisi Prof. Virginia Aksan’ın Kuşatılmış Bir İmparatorluk. Osmanlı Harpleri (1700-1870) başlıklı çalışması Osmanlı askeri sisteminin yaklaşık iki yüzyıllık bir zaman aralığında geçirdiği dönüşümü yansıtan bir harp tarihi çalışması olmanın ötesinde, Osmanlı tarihine, modernleşmesine ve tarihyazımına ilişkin çok daha genel bir çerçeveyi de tartışmaya açıyor.

Osmanlı İmparatorluğu’nu Katolik Habsburgların Avusturya’sı ve Ortodoks Romanovların Rusya’sı ile karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele alan Aksan, imparatorluğun içindeki askeri, entelektüel ve dinsel seçkin gruplarıyla merkezin çatışmalı ilişkilerini de yine askeri dönüşüm ve reform girişimleri bağlamında ele alıyor.

İncelenen dönem, Osmanlılar açısından ıslahatın bir ölüm-kalım meselesi haline gelmesi ve devletin özellikle içeride yürütmek zorunda kaldığı çok yönlü pazarlıklar bakımından da ayrı bir önem taşıyor. Prut Seferi’nden Kırım Harbi’ne, Mısır Hıdivi Mehmed Ali ile girilen harpten Yunan Bağımsızlık Savaşı’na kadar birçok önemli savaşa ilişkin analizlerin yanı sıra, özellikle III. Selim ve II. Mahmud dönemlerinde girişilen reform çabaları geniş bir tarihsel, ekonomik, diplomatik ve toplumsal bağlam içine yerleştiriliyor.

Bu çalışmanın amaçları doğrultusunda, öyküyü Londra, Paris, Viyana veya Petersburg’dan ziyade, İstanbul’un bakış açısından anlatmaya yönelik bilinçli bir çabaya girişeceğim. Amacım, Osmanlı açısından dönemin “Batı Sorunu”nun daha ayrıntılı bir versiyonunu ortaya koyabilmek. Bu kitabın özü, özellikle III. Selim (1789-1807) ve II. Mahmud (1808-39) dönemlerinde yaşanan olaylarla birlikte, askeri sistemin yeniçeriden zorunlu askerlik hizmetine dayalı düzenli bir orduya doğru evrilmesine dairdir.

Virginia H. Aksan

Prof. Virginia Aksan, McMaster Üniversitesi (Ontario, Kanada) Tarih Bölümü’nde ders vermektedir. Osmanlı tarihi konusunda birçok makalenin yanı sıra, Türkçeye de çevrilmiş Savaşta ve Barışta Bir Osmanlı Devlet Adamı. Ahmed Resmi Efendi (1700-1873) kitabının yazarıdır. Ayrıca Daniel Goffmann ile birlikte, The Early Modern Ottomans: Remapping The Empire başlıklı kitabın editörlüğünü yapmıştır.