Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Türkiye’de Hükümetler Programları ve Meclisteki Yankıları (1908-1923) - İhsan Güneş

 

Modern siyaset tarihimizin önemli bir parçası olan hükümetler ve programları, bu çalışmada ilk kez sistemli biçimde derlenmiş olarak okuyuculara ve araştırmacılara sunuluyor. II. Meşrutiyet’le başlayan ve Cumhuriyet’in ilanıyla biten 13 yıllık dönemde kurulan 21 hükümetin kabine listeleriyle parlamentoda okunarak basılan programları, Osmanlı Türkçesi nüshalarının yanı sıra günümüz yazısıyla da kitapta yer alıyor.

İhsan Güneş’in Divan-ı Hümayun’dan Kabine Sistemi’ne geçiş sürecini genel çizgileriyle inceleyip hükümet programlarının yasal dayanaklarını ele aldığı giriş bölümüyle başlayan çalışma üç bölümden oluşuyor. Birinci bölümde 1908-1918, ikinci bölümde 1918-1922 döneminde kurulan hükümetler ve hükümet programları, üçüncü bölümde de Güneş’in Meclis Hükümeti Dönemi olarak adlandırdığı, çağdaş Türkiye’nin temellerinin atıldığı 1920-1923 arasında kurulan hükümetlerle programları ele alınıyor. Kabine listeleriyle program metinlerine, programlar üzerine açılan meclis tartışmalarının zabıtları da eşlik ediyor.

Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Türkiye’de Hükümetler, kökleri Osmanlı dönemine uzanan Türk parlamenter geleneğinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacak önemli bir kaynak çalışması.

Prof. Dr. İhsan Güneş (1951), Sivas’ta doğdu. 1973’te Ankara Üniversitesi DTCF Tarih Bölümü’nü bitirdi. Yüksek lisansını Hacettepe Üniversitesi’nde, doktorasını Ankara Üniversitesi’nde tamamladı. Anadolu Üniversitesi’nin Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nü ve Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nü kurdu. Uzun yıllar bu bölümün başkanlığını yaptı. Edebiyat Fakültesi’nin iki dönem dekanlığında bulundu. TBMM Türk Parlamento Tarihi Yazım Grubu içinde yer aldı. Atatürk Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Bilim Kurulu ve Yayın Kurulu Üyeliği yaptı. Genelkurmay Başkanlığı Atatürk Araştırma ve Eğitim Merkezi üyeliğine seçildi. Anadolu Üniversitesi Atatürk Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü ve Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölüm Başkanlığı yaptı. Halen bu görevini sürdürmektedir.