Kriminoloji - Timur Demirbaş

Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu TBMM Ge-nel Kurulunda 19 Kasım 2025 tarihinde alınan kararla kurulmuş ve ilk top-lantısını (başkanlık divanı seçimi) 16 Aralık 2025 tarihinde yaparak resmen çalışmalarına başlamıştır. Komisyon, 24 Haziran 2026 tarihinde 6 bölüm ve 691 sayfadan oluşan taslak raporunu tamamlamıştır. Çocuk suçluluğunun uzun yıllara yayılan yükseliş eğilimi gösterdiği belirtilen raporda, çocuk ve ergenlerin karıştığı adli olaylara ilişkin araştırmaların genel seyir itibarıyla artış yönünde geliştiği bildirildi. TÜİK verilerine göre, isnat edilen suç nedeniyle güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısının 2015'te 133 bin 829 iken 2024'te 202 bin 785'e yükseldiği kaydedilen raporda, "Buna göre son 10 yıllık dönemde çocukların karıştığı olay sayısında yaklaşık yüzde 51,5 oranında artış meydana gelmiştir. Bu artış, çocukların adli sistemle temasının yaygınlaştığını ortaya koymaktadır" ifadesine yer verilmiştir.

Suça sürüklenen çocuklara yönelik düzenlemeler içeren 8.8.2026 tarih ve 7593 sayılı "Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" (RG 18.8.2026) çocukların işleyeceği ağır suçlarda cezaların artırılması ve verilecek cezalarda hâkimlere daha fazla takdir yetkisi tanınması öngörüldüğü gibi, çocuk hükümlülerin cezalarının infazına kural olarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması, iyi halli oldukları belirlenen çocukların uzmanların katıldığı idare ve gözlem kurulu değerlendirmesiyle çocuk eğitimevlerine ayrılabilmesi öngörülmektedir. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az hapis cezası alan çocuklar ile taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocukların cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilmesi öngörülmektedir. Kanun mevzuatta kullanılan "suça sürüklenen çocuk" ifadesinin yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesini getirmekte olup, çocuk adalet sistemini kökten değiştirmesi, aceleye getirilmesi ve kriminoloji biliminin verilerinin gözardı edilmesi nedeniyle ciddi sorunlara neden olabilecektir.

Üzerinde uzun süredir çalışılan ve tartışmalara konusu olan çözüm süreci ile ilgili olarak, PKK/KCK terör örgütünün feshi ve bu sürece ilişkin düzenlemeleri içeren silah bırakanların ne olacağı konusundaki genel kapsamı belirlemesi nedeniyle de "Çerçeve yasa" olarak da adlandırılan 10.8.2026 tarih ve 7595 sayılı "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun" (RG 18.8.2026) TBMM' de 467 gibi yüksek bir oy ile kabul edilmiştir. Dolaylı af kanunu niteliği taşıyan ve 12 maddeden oluşan söz konusu kanunun toplumsal barış ve infaz hukuku yönünden önemli yansımaları olacaktır.

Kitabın Konu Başlıkları

Kriminoloji Kavramı, Tanımı, Konusu, Görevi, Diğer Bilimlerle İlişkisi ve Tarihi Ge–lişimi

Kriminolojide Araştırma Yöntemleri ve Bilinmeyen Suçluluk

Kriminolojinin Ana Yönleri (Suçun Nedenleri – Suç Etolojisi)

Suçun Ortaya Çıkışı (Suç Fenolojisi)

Sosyalleşme Usulünde Sosyal Temsil Vasıtalarının Etkileri, Toplumsal Gelişim ve Suçluluk

İkamet Çevresi ve Suçluluk

Suçlar ve Failleri

Bağımlılık Maddeleri Suçluluğu

Bireysel Silahlanma ve Suç

Faillik Grupları

Suça Birlikte Sebep Olma Usulünde Mağdur (Viktimoloji)

Suçun Tahmini ve Önlenmesi