Güncelleştirilmiş Ceza Yargılaması Hukuku - Süheyl Donay
ÖNDEYİŞ
Elinizdeki kitap Ceza Yargılama hukuku konusunda daha önce bu konuda yaz¬dığım kitaplarla aynı ismi taşımaktadır. Ancak özellikle 2014 senesinde Ceza Yargılama yasası ve bu hukuku ilgilendiren yasalarda o kadar büyük ve önemli değişiklik¬ler yapıldı ki, kitabın yeni baştan yazılması ve düzenlenmesi zorunluluğu ortaya çıktı. Bu kitaptaki bilgiler tamamen güncel olup 2014 yılının sonuna kadar yapılan değişiklikleri içermek sureti ile kaleme alınmıştır. Bununla beraber önemli bir değişiklik olan ve özel¬likle Polis Vazife ve Salahiyetleri hakkında yasa teklifi meclise sunulduğundan bu yana uzun süre geçmesine rağmen henüz yasalaşmış değildir. Biz bu yasa teklifinin hükümetin teklifi olduğu için yasalaşacağını zannediyoruz
Diğer tüm yasalar ve içerikleri kitapta incelenmiş bulunmaktadır. Bu değişikliklerin bazı kısımlarının Anayasaya aykırılığı nedeni ile iptal edilebileceğini kitabımızda da ge¬rekçeleri ile belirtmeye çalıştık. Bu arada kısa da olsa bazı yürürlükten kalkmış olgulara da değindik. Buna temel nedeni, bu hukukun gelişimini göstermek amacını taşımaktadır.
Bunun yanında bazı konuları da kitabımıza dâhil ettik. Örneğin Adalet Bakanlığının ve de Bakanın yetkileri şimdiye kadar hiçbir kitapta yer almamaktadır. Hâlbuki Adalet Bakanının Adli sistemin işleyişindeki önemli işlevleri vardır. Adliyelerin kurulması, yeni mahkemelerin açılması ve özellikle HSYK başkanlığı gibi önemli bir işlev gören Bakan ve Bakanlığın işlenmemesini doğrusu haksızlık gibi gördük.
Bu arada bir Anayasa kitabında yer alması olağan olan Anayasa Mahkemesi yargı¬lamasına oldukça geniş yer verdik. Özellikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruya çok önem verdik. Bu arada ulaşabildiğimiz kadar Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yargıtay kararlarına da yer verdik.
Bu arada kamuda torba yasası olarak bilinen ve biz hukukçuları bile içeriğini çöz¬mekte zorluk duyduğumuz sistemin TBMM İçtüzüğündeki yerine göre nitelemesini yap¬maya gayret ettik.
Yine Ceza Yargılama Hukuku kitaplarında fazlaca yer bulmayan Yargıtayın yapısını da özellikle son değişiklikler yönünden eleştirisel açıdan incelemeye gayret ettik.
Bu kitabın yazılması bir yılı aşan bir süremi aldığını da itiraf edeyim. Bir yandan dersler, diğer yandan bilimsel çalışmalar ve makaleler, bilimsel toplantılar bizi bu kez zorladı. Bu kitabımız mesleğe girdiğimizden bu yana yazdığımız 32. eserimizdir.
Bunlardan on tanesi bu yıl beşinci yıldan altıncı yıla girdiğim samimiyetle söyle¬yeyim ki mensubu olmaktan onur duyduğum T.C. Kadir Has Üniversitesi döneminde ol¬muştur.
Bu kitabımı da torunum MARAL'a adıyorum. Bu ona adadığım 10. kitabımdır. Ma¬ral henüz yuvada, okula başlayıncaya kadar tahmin ediyorum ki ona yani kitaplar daha adayacağım. Bu süre içinde kendisine sağlıklı ve başarılı günler dilerim.
Bu kitabın yazımından başlayıp, düzeltmelerine kadar benim tarafımdan yapılmıştır. Umarım bu eserim hukukçulara yararlı olacaktır. Bu arada benim bu tempoma saygı gös¬teren ve teşvik eden tüm DONAY'lara da teşekkür ederim.
20 Ocak 2015 Arnavutköy Prof. Dr. Süheyl DONAY
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ III
KISALTMALAR XV
BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLER
A. KAVRAM OLARAK CEZA YARGILAMA HUKUKU 3
I. Genel Olarak 3
II. Ceza Yargılama hukukunun genel olarak amacı 4
III. Ceza Yargılama hukukunun ilişkili olduğu Hukuk Normları 9
a. Medeni Hukuk ile ilişkisi 9
b. Devletler hukuku ile ilişkisi 10
c. Adli tıp ile olan ilişkisi 10
d. Ceza Hukuku ile olan ilişkisi 10
e. Medeni Yargılama hukuku ile olan ilişkisi 12
IV. Türk Ceza Yargılamasının tarihçesi ve gelişimi 12
B. CEZA YARGILAMASI HUKUKUNUN KAYNAKLARI 17
I. Doğrudan doğruya kaynaklar 17
a. Anayasa 17
aa. Mahkemelerin bağımsız olması 18
bb. Yasa önünde eşitlik 21
cc. Adil yargılanma hakkı 21
b. Özellikle Yargılama Hukukuna İlişkin Uluslararası anlaşmalar 32
c. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 33
d. Yasalar (Temel Kaynaklar) 36
aa. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 36
bb. 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu 36
cc. 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve
Uygulama Şekli Hakkında Kanun 37
dd. 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu 38
ee. 5235 sayılı "Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge
Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında
Kanun" 39
ff. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu 41
gg. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu 42
hh. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun .. 42
e. Yönetmelikler 43
II. Dolaylı kaynaklar 44
a. İçtihatlar 44
b. Doktrin 46
c. Karşılaştırmalı hukuk 46
C. CEZA YARGILAMA HUKUKUNUN KONUSU VE İŞLEYİŞİ 47
I. Genel Olarak 47
II. Ceza Yargılaması Hukukunun zaman itibarı ile uygulanması 50
III. Ceza Yargılaması Hukukunun yer itibarı ile uygulanması 52
a. Özel yetki kuralları 54
1. Suçun nerde işlendiğinin belli olmaması 54