Telsiz Telgraf İhtiyat Zabiti Tevfik Rıza Bey’in Çanakkale Günlükleri - V. Türkan Doğruöz, E. Yasemin Yücetürk, Raşit Gündoğdu

 

ÇANAKKALE SAVAŞI DİZİSİ – 19

İki şehir alevler içinde. Denizin üzeri kıpkırmızı görünüyor. Zavallı Kilitbahir kıpkırmızı, kanlar içinde bir görünümde yanıyor. Her şey normale döndü. Sanki ölümcül bir gün geçirmemiş gibiyiz. Eğer camlar kırılmamış, etrafta delikler açılmamış olsa, odamıza 15 adım kala bu manzara gerçekleşmese evet, her şey normal denebilirdi.
Saat 11. Yangın Çanak’ta son buldu. Kilitbahir hâlâ yanıyor, ama şiddetini kaybetti. Bu kâbusu ve her şeyi bitirip dinlenmeye çekiliyoruz…
18 Mart 1915 Tevfik Rıza Bey, Çanakkale Goncasuyu Telsiz Telgraf İstasyonu’nda yedek subay olarak görev yaptığı sırada eşi Belkıs Hanım tarafından gönderilen dört cep defterine savaşı ve günlük yaşamı neredeyse saati saatine kaydeder.
1914-16 yılları arasında Çanakkale’de yaşananlara şahit olan Tevfik Rıza Bey’in anıları, savaşın sadece taraflar arasında yaşanan askeri bir olay olmadığını, insani boyutlarının da bulunduğunu göstermekte, cephedeki askerlerin geride bıraktıkları ailelerinin, sevdiklerinin savaşın seyrinden nasıl etkilendiklerini  anlatmaktadır.
Asker kökenli olmayan Tevfik Rıza Bey’in tarih ve siyaset bilgisini de katarak yazdığı Çanakkale Günlükleri, savaşın bir sivilin gözünden anlatımı olması itibariyle farklı bir bakış açısı sunuyor.

Çanakkale Savaşı Dizimizin Diğer Kitapları:
1- Arıburnu Çıkarma
2- Gelibolu Osmanlı Harekâtı
3- Arıburnu 1915
4- Gelibolu 1915
5- Gelibolu Günlükleri
6- Anafartalar Ağustos Taarruzu
7- Atatürk ve Çanakkale’nin Komutanları
8- Arıburnu’nun İlk Müdafaası
9- 1915 Baharında Çanakkale
10- Çanakkale 1915
11- Cesarettepe Çanakkale’de Anzak Trajedisi
12- Çanakkale: Yeni Zelandalıların Öyküsü
13- Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal ile Mülâkat
14- Çanakkale Üzerinde Bir Şahin
15- Çanakkale Denizaltı Savaşı
16- Çanakkale Zığındere
17- Gelibolu Savunması
18- Çanakkale Boğaz Savunması
19- Çanakkale Günlükleri